ΤΡΙΤΗ, 16 Σεπτεμβρίου 2014
Ελλάδα Πολιτική Οικονομία Στήλες Κόσμος Media Περιβάλλον Αθλητικά "Π" ART "Π" ΠΡΑΣΙΝΟ
     
ΠΕΜΠTΗ, 6 Μαρτίου 2014
Δημοσιεύτηκε στο ΠΟΝΤΙΚΙ,
τεύχος 1802 στις 6 Μαρτίου 2014
Το Ποντίκι
Μια συγγνώμη δεν είναι αρκετή
 
Στο επίκεντρο της τριήμερης επίσκε­ψης του Γιόαχιμ Γκάουκ στην Ελλάδα βρίσκεται μεταξύ άλλων η απότιση φόρου τιμής του Γερμανού προέδρου της Δημοκρατίας στα 92 θύματα του ολοκαυτώματος των Λυγκιάδων.
 
Πρόκειται για το μαρτυρικό χωριό στη δυτική πλευρά του όρους Μιτσικέλι, που κατέκαψαν οι ναζί στις 3 Οκτωβρίου 1943 ως αντίποινα για τον θάνατο του αντισυνταγματάρχη της 1ης Ορεινής Μεραρχίας Γιόζεφ Ζάλμινγκερ – ναζί διαβόητου για τα κατορθώματά του στο Ανατο­λικό Μέτωπο – από τους Έλληνες αντάρτες του ΕΔΕΣ τρεις ημέρες νωρίτερα.
 
Εκείνη τη μαύρη Κυριακή οι ναζί του 79ου Τάγματος Εφέδρων άρχισαν να συγκεντρώνουν στην πλατεία του μικρού χωριού όλους τους κα­τοίκους και, με την πρόφαση ότι θα τους έστελ­ναν στα Ιωάννινα, άρχισαν να τους χωρίζουν σε ομάδες των 10-15 ατόμων.
 
Όταν οι αρχικά ανυποψίαστοι κάτοικοι των Λυγκιάδων αντιλήφθηκαν τι επρόκειτο να συμβεί, ήταν πλέον αργά. Τα ναζιστικά κτήνη του 79ου Τάγματος είχαν ήδη αρχίσει τη σφαγή, δίχως να κάνουν διάκριση σε νέους, ηλικιωμένους, εγκύ­ους και μωρομάνες με τα βρέφη στην αγκαλιά τους. Δεν δίστασαν μάλιστα να τρυπήσουν με την ξιφολόγχη ακόμα και μωρά λίγων μηνών, με τον τελικό απολογισμό των θυμάτων της να­ζιστικής θηριωδίας να ανέρχεται σε 92 νεκρούς. Μεταξύ αυτών συμπεριλαμβάνονταν 39 παιδιά ηλικίας μεταξύ 6 μηνών και 11 χρόνων.
Έρευνα
 
Για δεκαετίες το ολοκαύτωμα των Λυγκιάδων, όπως και αμέτρητα άλλα εγκλήματα των ναζί στην κατοχική Ελλάδα, αποσιωπήθηκε όχι μόνο στη γερμανική, αλλά και στην ελληνι­κή κοινή γνώμη. Χρειάστηκε η προσωπική δε­καετής επίμονη έρευνα του Γερμανού καθηγη­τή της Ιστορίας στο Πανεπιστήμιο της Βρέμης Κριστόφ Σμινκ Γκουστάβους, προκειμένου να αποκαλυφθεί η θηριωδία και να αναζητηθούν οι ένοχοι.
 
Ο 70χρονος καθηγητής, ο οποίος έμαθε νέα ελληνικά μόνο και μόνο για να μπορέσει να απο­καλύψει τις θηριωδίες των ομοϊδεατών του Χίτ­λερ στην Ήπειρο, μίλησε στο «Ποντίκι» τόσο για την πολυετή έρευνά του, που αποτυπώθηκε σε μια τριλογία βιβλίων με τίτλο «Μνήμες Κατο­χής» όσο και για το τι προσδοκά από την επί­σκεψη του Γερμανού προέδρου της Δημοκρα­τίας Γιόαχιμ Γκάουκ στην Ελλάδα.
 
«Μετά τόσα χρόνια παρασιώπησης από τις αρχές της Ομοσπονδιακής Δημοκρατίας, είναι ώρα να θυμηθούν επιτέλους τα θύματα της να­ζιστικής θηριωδίας στην κατεχόμενη Ελλάδα. Προσωπικά είχα αρχίσει τη δεκαετία του 1980τις έρευνές μου για τα εγκλήματα πολέμου της Βέρμαχτ στην Ελλάδα. Τότε το θέμα αυτό ήταν εντελώς άγνωστο στην κοινή γνώμη της Γερ­μανίας. Στα πρώτα ταξίδια μου στην Ήπειρο εί­χα ακούσει από ντόπιους τα τραγικά γεγονότα του πολέμου και της Κατοχής. Αποφάσισα να μάθω τη γλώσσα για να συγκεντρώσω μαρτυ­ρίες: τα επτά χρόνια στο λύκειο με μαθήματα της αρχαίας ελληνικής γλώσσας με βοήθησαν να μάθω τα νέα ελληνικά» αναφέρει ο Γερμανός καθηγητής.
 
Κατά τη διάρκεια της επί τόπου έρευνας στα χωριά της Ηπείρου ο Γκουστάβους βρέθηκε αντιμέτωπος με την καχυποψία των επιζώντων, οι οποίοι, σχεδόν σαράντα χρόνια μετά το τέλος του Β’ Παγκοσμίου Πολέμου, απέφευγαν να αναφέρονται στις θηριωδίες των ναζί.
 
«Πήρα πολλές συνεντεύξεις από γέροντες και γιαγιάδες που μου εμπιστεύτηκαν τις ανα­μνήσεις τους. Συχνά οι ίδιοι δεν είχαν μιλήσει ούτε με τα παιδιά τους για το θέμα αυτό. Έτσι κατάλαβα πως δεν υπάρχει μόνο η σιωπή των εγκληματιών για τα τόσα δεινά που είχαν προ­καλέσει στα κατεχόμενα Βαλκάνια – μια σιω­πή για να κρύψουν τις ευθύνες τους. Υπήρχε επίσης η σιωπή των θυμάτων, που έπρεπε να βρουν τρόπους επιβίωσης μετά τις εγκληματι­κές πράξεις του κατακτητή που είχαν δει.
 
Αυτά τα θέματα ήταν όμως αποσιωπημένα και από τη γερμανική ιστοριογραφία και γι’ αυτό εντελώς άγνωστα στη γερμανική κοινή γνώμη. Αυτή η κατάσταση άλλαξε στη γερμανική ιστο­ριογραφία μόνο με τις σπουδαίες έρευνες του Χάγκεν Φλάισερ και του Χέρμαν Φραγκ Μέγερ. Από την πλευρά μου πήρα συνεντεύξεις αποκλειστικά από απλούς, συχνά και αγράμμα­τους, μάρτυρες, γιατί ήθελα ν’ ακούσω τον κο­σμάκη, δηλαδή μαρτυρίες από αυτούς που συ­χνά δεν έχουν φωνή στην Ιστορία και δεν ακού­γονται.
 
Τελικά έχω δημοσιεύσει τις έρευνές μου με τις εκδόσεις Ισνάφι των Ιωαννίνων, στην τριλο­γία “Μνήμες Κατοχής”, της οποίας ο τρίτος τό­μος περιγράφει την τραγωδία του μαρτυρικού χωριού των Λυγκιάδων. Πρόσφατα αυτά τα βι­βλία κυκλοφόρησαν και στα γερμανικά. Ελπίζω πως τα βιβλία μου θα μπορέσουν να ευαισθη­τοποιήσουν και την κοινή γνώμη της Γερμανίας για το ανοιχτό θέμα των γερμανικών οφειλών και επανορθώσεων που ποτέ δεν έγιναν».
 
Παρά το γεγονός ότι οι μεταπολεμικές γερμα­νικές κυβερνήσεις φρόντιζαν σε κάθε ευκαιρία να εκφράζουν τον αποτροπιασμό τους για τις θηριωδίες των ναζί, αποφεύγοντας για δεκαε­τίες να «δηλώνουν περήφανοι για την πατρίδα τους», στο θέμα των πολεμικών αποζημιώσεων στα θύματα του Ολοκαυτώματος αλλά και στην τιμωρία των πραγματικών δραστών αποδεικνύ­ονταν κάθε άλλο παρά συνεργάσιμες.
«Ειλικρινά δεν έχω πολλές ελπίδες για αλλαγή στάσης εκ μέρους της γερμανικής κυβέρνη­σης. Μετά την προσφυγή των συγγενών θυμά­των του Διστόμου και τη σχετική απόφαση του Ευρωπαϊκού Δικαστηρίου της Χάγης, η δική μας κυβέρνηση λέει πως αυτό το θέμα έχει λήξει. Αν δεν αναληφθούν σχετικές πρωτοβουλίες από την ελληνική κυβέρνηση και την ελληνική κοινή γνώμη, η Γερμανία δεν θα αλλάξει στάση.
 
Ατιμωρησία
 
Όσον αφορά την ατιμωρησία των υπευθύ­νων για το Ολοκαύτωμα των Εβραίων, το είδα στην αρχειοθέτηση της εισαγγελικής προανά­κρισης της Εισαγγελίας της Βρέμης, την οποία εντόπισα στο κρατικό αρχείο της πόλης μου. Το έχω περιγράψει στον δεύτερο τόμο της τριλογί­ας μου “Μνήμες Κατοχής”.
 
Το ίδιο ισχύει για το ολοκαύτωμα των Λυγκιάδων. Τη δεκαετία του 1980 που πρωτοήρθα στους Λυγκιάδες, το χωριό ήταν ακόμα ερειπω­μένο: καμία επανόρθωση, καμία αποζημίωση από γερμανικής πλευράς. Το χωριό που βλέ­πουμε σήμερα επανορθώθηκε αποκλειστικά από τους ίδιους τους χωριανούς και από τους απογόνους τους. Δηλαδή κι εκεί ατιμωρησία των δραστών – αυτήν τη φορά από την Εισαγ­γελία του Μονάχου. Το έχω περιγράψει λεπτο­μερώς στον τρίτο τόμο της τριλογίας μου που αφορά την καταστροφή των Λυγκιάδων».
 
Όσον αφορά το τι προσδοκά από την επίσκεψη του Γιόαχιμ Γκάουκ στην Ελλάδα και αν θε­ωρεί πως αυτή θα συμβάλει στη βελτίωση του κλίματος μεταξύ Ελλάδας και Γερμανίας, που κατά γενική ομολογία βρίσκεται στο χειρότερο σημείο των τελευταίων 20-30 χρονών, ο καθη­γητής Γκουστάβους δεν «τρέφει μεγάλες προσ­δοκίες».
 
«Διάφορα ΜΜΕ στη Γερμανία κάνουν εδώ και καιρό μία ανεύθυνη προπαγάνδα εναντίον της Ελλάδας: “Οι Pleitegriechen (οι χρεοκοπημέ­νοι Έλληνες)! Να πουληθούν τα νησιά τους!” ή “Ο Γερμανός φορολογούμενος πληρώνει για τη χρεοκοπία των απατεώνων” κ.λπ. Αυτά είναι συνηθισμένα σλόγκαν στις γερμανικές μπυραρίες. Υπ’ αυτές τις συνθήκες, ο Γερμανός πρόεδρος έχει μεγάλη ευθύνη για όσα θα πει στο μαρτυρικό χωριό Λυγκιάδες.


Χρίστος Παππάς, επιζών και δάσκαλος του χωριού, με τη γυναίκα του και τον πατέρα Χολέβα

Σε άλλες περιπτώσεις βρήκε τις σωστές λέ­ξεις για να χαρακτηρίσει αδικίες και εγκλήματα. Βέβαια, το θέμα δεν είναι μόνο δικό μας: η δια­φθορά είναι και ελληνικό βάσανο. Είδαμε κι έναν Έλληνα πρώην υπουργό Άμυνας με χειροπέδες μπροστά τις ελληνικές εισαγγελικές αρχές. Επί­σης μάθαμε πως μερικοί πήραν τεράστιες μίζες προκειμένου να αγοράσει η Ελλάδα άρματα μά­χης και υποβρύχια από τη γερμανική πολεμική βιομηχανία. Από αυτήν την άποψη, ελπίζω να εκφράσει ο Γερμανός πρόεδρος μηνύματα Ει­ρήνης και συμφιλίωσης: Ο κόσμος των πολέ­μων που ζούμε, τα έχει μεγάλη ανάγκη».
 
Πάγιο αίτημα των συγγενών των θυμάτων οι Επανορθώσεις
 
«Μια συγγνώμη δεν φθάνει» λέει ένα παλιό σουξέ της λαϊκής Αθήνας. Σαφώς ο Γερμανός πρόεδρος της Δη­μοκρατίας Γιόαχιμ Γκάουκ, ο οποίος βρίσκεται από χθες στην Ελλάδα στο πλαίσιο τριήμερης επίσημης επίσκε­ψης, δεν έχει υπ’ όψιν του τον... Γι­ώργο Μαζωνάκη.
 
Αντίθετα, γνωρίζει πολύ καλά τόσο τις θηριωδίες των ναζί στην κατοχική Ελλάδα, την τριετία 1941-44, καθώς επίσης και το πάγιο αίτημα των συγ­γενών των θυμάτων για τις Επανορ­θώσεις.
 
Τηρώντας δε απαρέγκλιτα τη στάση των μεταπολεμικών γερμανικών κυ­βερνήσεων ο Γκάουκ αρκείται σε συ­γκινητικές δηλώσεις περί «αναγνώρι­σης των ευθυνών και ταπεινής συγ­γνώμης» του γερμανικού λαού, για τα εγκλήματα των ναζί. Αρνείται όμως πεισματικά να ανα­φερθεί στο «καυτό ζήτημα» των πο­λεμικών αποζημιώσεων, δηλώνοντας «αναρμόδιος».
 
Στην πραγματικότητα, η ελληνική κυ­βέρνηση και κατ’ επέκταση η ελληνι­κή κοινωνία δεν πρέπει να προσδοκά τίποτε από την επίσκεψη του Γερμα­νού Προέδρου της Δημοκρατίας. Ως αναρμόδιος για όλα τα «ακαν­θώδη» ζητήματα, όπως π.χ. την εμπλοκή γερμανικών πολυεθνικών εταιρειών στο πάρτι της διαφθοράς που στήθηκε στην Ελλάδα τις δεκα­ετίες του 1990 και του 2000 και το γερμανικής εμπνεύσεως μνημόνιο, που έχουν οδηγήσει τις ελληνογερμανικές σχέσεις στο χειρότερο ση­μείο των τελευταίων είκοσι - τριάντα ετών, ο Γερμανός πρόεδρος το πολύ-πολύ να γονατίσει μπροστά στο μνημείο των 92 κατοίκων του χωριού Λυγκιάδες Ιωαννίνων, που σφαγιά­στηκαν από τους ναζί στις 3 Οκτω­βρίου 1943 ζητώντας συγγνώμη για τα εγκλήματα των προγόνων του. Πολλοί πάντως είναι υποστηρικτές της άποψης πως ο Γκάουκ καλό θα ήταν να μην επιχειρήσει να μιμηθεί τον Βίλι Μπραντ το 1970 στη Βαρ­σοβία. Όταν εκείνος ο μέγιστος Γερ­μανός πολιτικός έπεσε στα γόνατα μπροστά στο Μνημείο των θυμάτων του Ολοκαυτώματος εκφράζοντας τον αποτροπιασμό του για τα ναζιστι­κά εγκλήματα.
 
Άλλες εποχές όμως και, κυρίως, άλλα μεγέθη!


© www.topontiki.gr
Το «Π» σέβεται όλες τις απόψεις, αλλά διατηρεί το δικαίωμά του να μην αναρτά υβριστικά σχόλια

σχετικά
 
Τα εργοτάξια που στοιχειώνουν εργολάβους
Πήραν το μπαγιόκο, παράτησαν τα έργα και ψάχνουν δικαιολογίες
 
 
Με χιλιάδες κενά σε θέσεις καθηγητών και δασκάλων ανοίγουν τα σχολεία
Πολλά είναι τα αγκάθια που πρέπει να αντιμετωπίσει ο υπουργός Παιδείας, Ανδρέας Λοβέρδος ενόψει της νέας σχολικής αλλά και φοιτητικής περιόδου. 
 
 
Τα παράπονα στον... δήμαρχο
Με «λουκέτο» απειλούνται αθλητικά κέντρα, στάδια και κολυμβητήρια δήμων της χώρας, επειδή δεν πληρούν τις προϋποθέσεις ασφαλείας που προβλέπει η κείμενη νομοθεσία του «Καλλικράτη», τόσο στην Αττική όσο και στην υπόλοιπη Ελλάδα.
 
Αν δεν θέλετε να γίνουμε, Λιβύη, Συρία, Ιράκ, Γάζα, Ουκρανία, - όχι για Σιέρα Λεόνε και Έμπολα, δεν άκουσα να πει – τότε πρέπει να συνεχίσει η κυβέρνηση Σαμαρά. Αν δεν συμβεί αυτό, και γίνει κάνα λάθος και έρθει ο ΣΥΡΙΖΑ, δεν μας βλέπω καλά!  >>
ΑΡΧΕΙΟ
Ψηφοφόρε, πες αλεύρι, ο ΕΝΦΙΑ σε γυρεύει!
Στ’ αλήθεια πιστεύουν στην κυβέρνηση – που ενοχλείται από τα πρωτοσέλιδα των εφημερίδων κι όχι από την εν συνόλω αποτρόπαια διακυβέρνησή της – πως οι ψηφοφόροι τους, που λιγοστεύουν μέρα με την ημέρα, όταν θα λάβουν τα μαντάτα του ΕΝΦΙΑ θα βρουν διαθέσιμο κουράγιο να τους ξαναψηφίσουν;>>
ΑΡΧΕΙΟ

Μανιταρόπιτα
Ακόμα και αν δεν έχετε μανιτάρια πορτομπέλο στο σπίτι, μπορείτε να κάνετε αυτή τη πιτα με μανιτάρια κονσέρβας, αφού τα στραγγίσετε πολύ καλά.>>
Κέικ γιαουρτιού με καραμέλα
Ότι καλύτερο για να συνοδεύετε τα πρωινά σας το φθινόπωρο και να προσφέρετε στα παιδιά σας για κολατσιό στο σχολείο.>>
ΑΡΧΕΙΟ
Ξεφυλλίστε ολόκληρο το "Π" κάθε Δευτέρα

Τρέχον Φύλλο: Φύλλο 0 / 11.09.14
art
πράσινο
In Vitro
εκδόσεις
Η απόρρητη ιστορία του Αιγαίου
"
Ο... ΣΑΤΙΡΙΚΟΣ
Νικήτας Χιωτίνης
Ζητήματα Παιδείας >>
Γιάννης Μπαλάφας
Η επίσκεψη Τσίπρα στη Θεσσαλονίκη >>
ΑΡΧΕΙΟ
© Copyright το Ποντίκι | All rights reserved | Powered by Byte