Ο Λέοναρντ Κοέν είναι πάλι εδώ

Tου Βάιου Μαχμουντέ

Ο Καναδός τροβαδούρος και ποιητής με τη βαριά «συννεφιασμένη» φωνή και τα τραγούδια της «μελαγχολίας και της απόγνωσης», επιστρέφει με τον νέο του δίσκο «Old Ideas», επιβεβαιώνοντας για άλλη μια φορά αυτό που είχε πει ο φίλος του Λου Ριντ. Ότι «είμαστε πολύ τυχεροί που ζούμε στην ίδια εποχή με τον Κοέν». Αμήν.

«Τα τραγούδια μου εμπεριέχουν τις προσωπικές μου εμπειρίες. Τίποτε άλλο», υπογραμμίζει ο σπουδαίος Λέοναρντ Κοέν. Το διαπιστώνει κανείς ακούγοντας τα τραγούδια του νέου του δίσκου «Old Ideas», που κυκλοφορεί στις 31 του μήνα και τον επαναφέρει δριμύτερο στο προσκήνιο. Είναι το δωδέκατο στούντιο άλμπουμ της πολύχρονης καριέρας του που «σπάει» τη σιωπή του ύστερα από επτά χρόνια απουσίας και έρχεται μετά τη θριαμβευτική παγκόσμια περιοδεία του, που διήρκησε δύο χρόνια (2008-10). Στα νέα του τραγούδια ο 77χρονος τροβαδούρος και ποιητής καταπιάνεται με θέματα που αφορούν όλους και έχουν απασχολήσει τον ίδιο και στο παρελθόν: την αγάπη, τον θάνατο, την αφοσίωση, τον πόνο και τη συγχώρεση. Και για άλλη μια φορά καταφέρνει να αγγίξει τις ανθρώπινες καρδιές. Όσοι τον είχαν δει στην τελευταία του εμφάνιση στο Terra Vibe, σε μια μοναδική τρίωρη συναυλία, ακόμη τον θυμούνται να τρέχει στη σκηνή σαν «μικρό παιδί», να τραγουδάει μέχρι το «τέλος της αγάπης», χωρίς να αποχωρίζεται ούτε λεπτό το καπέλο του, και να υποκλίνεται με ταπεινότητα και σεβασμό όπως αρμόζει σε έναν αληθινό και ειλικρινή καλλιτέχνη. «Είμαι στην ηλικία όπου το ‘‘ποτέ’’ αντηχεί πολύ δυνατά», είχε πει ο ίδιος και έκανε τον γύρο του κόσμου, δίνοντας συναυλίες σε κάθε γωνιά της γης. Ήταν πραγματικός θρίαμβος. Ένας από τους λόγους που ξαναβγήκε στον δρόμο έπειτα από 15 χρόνια ήταν ότι είχε μείνει απένταρος. Βλέπετε, το 2004 είχε πέσει «θύμα» της Κέιλι Λινς, η οποία εξαφάνισε από τον λογαριασμό του πάνω από 5 εκατομμύρια δολάρια. Το «ξάφρισμα» συνέβη όσο καιρό ζούσε ως μοναχός Ζικάν (σημαίνει σιωπηλός) πάνω στο βουνό Μπόλντι στην Καλιφόρνια και η υπόθεση έφτασε στα δικαστήρια.

Επιτυχία σημαίνει επιβίωση: «Δεν είσαι λίγο μεγάλος γι’ αυτό το παιχνίδι;». Αν ακολουθούσε τις συμβουλές των μάνατζερ στη Νέα Υόρκη, πίσω στη δεκαετία του ’60, τότε που ο 32χρονος Λέοναρντ Κοέν αποφάσισε να ασχοληθεί με το τραγούδι, ίσως ο ίδιος να συνέχιζε να γράφει μόνο ποιήματα και νουβέλες. Να είστε σίγουροι ότι τόσο εκείνος όσο κι εμείς θα ήμασταν διπλά χαμένοι. Αλλά ο Καναδός τροβαδούρος δεν έδωσε ποτέ δεκάρα τσακιστή για όσα λένε οι άλλοι. Με βαθιά πίστη δεν πρόδωσε ποτέ τα όνειρά του. Πριν από μερικά χρόνια ορισμένοι τον είχαν ξεγραμμένο, όμως ο ίδιος δεν πίστεψε πως ήρθε ο καιρός να αποσυρθεί. Μπορεί να μην κυκλοφορεί συχνά νέα τραγούδια, αλλά κάθε φορά που επιστρέφει στο προσκήνιο οι θαυμαστές είναι εκεί και τον περιμένουν. «Είμαστε πολύ τυχεροί που ζούμε στην ίδια εποχή με τον Κοέν» είχε δηλώσει – πολύ σωστά – ο στενός του φίλος Λου Ριντ λίγο πριν από την ένταξή του στο Rock and Roll Hall οf Fame το 2008. Αμέσως μετά, ο ίδιος κυκλοφόρησε νέα βιβλία και ξεκίνησε τις ηχογραφήσεις του νέου άλμπουμ του κι ας ήταν «σιωπηλός» και απένταρος. Σήμερα, για τον ίδιο η επιτυχία εξακολουθεί να σημαίνει επιβίωση, και παρά τις δύσκολες στιγμές που έχει βιώσει στη διάρκεια της ζωής του ποτέ δεν έχασε το χιούμορ του: «Δεν μπορώ να πω ότι κατανοώ τη διαδικασία της μετενσάρκωσης, αλλά αν υπήρχε ένα τέτοιο πράγμα θα ήθελα να επιστρέψω στη ζωή σαν τον σκύλο της κόρης μου».

Η Ύδρα του Κοέν: «Είμαι ο Θόδωρος, ο ποιητής που δεν ξέρει να διαβάζει και να γράφει…». Με αυτούς τους στίχους ξεκινούσε το ποίημα «Ο Σταυρός» που είχε γράψει ο Λέοναρντ Κοέν στο Καμίνι της Ύδρας το 1980. Η Ύδρα ήταν και εξακολουθεί να είναι για τον ίδιο όχι μόνο ανεξάντλητη πηγή έμπνευσης, αλλά και το δεύτερο σπίτι του. Στις 27 Σεπτεμβρίου του 1960, έξι ημέρες μετά τα 26α γενέθλιά, του ο Κοέν έριξε την άγκυρά του στη λιμάνι του πανέμορφου νησιού. Εκεί αγόρασε ένα σπίτι χωρίς ρεύμα και νερό αντί 1.500 δολαρίων και ανακάλυψε τον ελληνικό τρόπο ζωής. Δεν τον πείραζε καθόλου η ζέστη, αφού είχε «το Αιγαίο μόλις δέκα λεπτά από την πόρτα του», όπως το περιέγραψε στη μητέρα του. Από τότε η καρδιά του βρίσκεται στην Ύδρα, την οποία επισκέπτεται συχνά τα καλοκαίρια. Μάλιστα, ο ίδιος είχε εξομολογηθεί ότι θα μπορούσε να μείνει μόνιμα στην Ύδρα με 1.000 δολάρια τον χρόνο, να ταξιδεύει στον Καναδά για να βγάζει χρήματα και να επιστρέφει πάλι πίσω στο νησί για να «γράφει, να κολυμπά και να σαλπάρει». Στην Ύδρα έγραψε αρκετά από τα τραγούδια και τα ποιήματά του, όπως το περίφημο «Bird On The Wire», την εποχή που στο νησί άρχισαν να εμφανίζονται καλώδια ηλεκτρικού ρεύματος στα τέλη της δεκαετίας του ’60. Όπως είχε πει κάποτε ο ίδιος, δεν θα μπορούσε να βρει καλύτερο μέρος για το «δικό του» καταφύγιο.