Ένα πάρτι στο... τσακίρ κέφι

Ο «εξορθολογισμός των δαπανών της Υγείας», πριν από την έλευση του ΔΝΤ, αποτελούσε ελπιδοφόρα θεωρία. Μετά την έλευση του ΔΝΤ μετατράπηκε σε... λεπιδοφόρα πράξη. Για να μαζέψει την καλού-μπα του εκτιναγμένου υγειονομικού κόστους, η νυν πολιτική ηγεσία του αρμόδιου υπουργείου αναγκάστηκε ως γνωστόν να κόψει και να ξανακόψει από το υστέρημα του ΕΣΥ.
Πριν φτάσει όμως να βάλει λεπίδι στο υστέρημα, υπήρξε όσο έπρεπε «χειρουργική» με τις παλιές αμαρτίες;
Πατάχθηκαν οι φαβοριτισμοί που έδιναν κι έπαιρναν επί χρόνια στο πλαίσιο των πολυσυζητημένων «κοινοπραξιών δημόσιου και ιδιωτικού τομέα», των εργολαβιών, των φωτογραφικών αναθέσεων και της μίζας, απομυζώντας τους προϋπολογισμούς των νοσοκομείων και κατ’ επέκταση τον κρατικό κορβανά;
Εν μέρει ναι. Γιατί «εν μέρει»; Μια ματιά σε δημοσιεύματα σχετικά με τους πρόσφατους εγνωσμένης «φτήνιας» διαγωνισμούς για την προμήθεια φαρμακευτικού υλικού, που ακόμη βρίσκονται στα χαρτιά, αλλά και η σημερινή ενασχόληση του «Π» με τους διαγωνισμούς για την κάλυψη των αναγκών καθαριότητας των νοσοκομείων επιτρέπουν κάποιες λυπηρές απαντήσεις.

Πολυεθνικός καθαρισμός...
Για να διασφαλίσει τη μέγιστη «χαμηλοποίηση» των δαπανών καθαριότητας στις δομές της Υγείας (όπως και των υπολοίπων υγειονομικών δαπανών), η Επιτροπή Προμηθειών του υπουργείου επιβλέπει τη διενέργεια των σχετικών ανοιχτών μειοδοτικών διαγωνισμών. Όπως ισχύει και για όλους τους υπόλοιπους διαγωνισμούς του Δημοσίου, έτσι και στον τομέα της καθαριότητας τα πράγματα είναι συγκεκριμένα:
Προμήθειες αγαθών και εκτελέσεις εργασιών μέχρι 5.869,00 ευρώ, ανά είδος, γίνονται με απευθείας ανάθεση (κοντές μπαλιές και γρήγορες).
Προμήθειες αγαθών και εκτελέσεις εργασιών πάνω από 5.869,00 ευρώ (μέχρι του ποσού των 45.000,00 ευρώ) γίνονται με πρόχειρο μειοδοτικό διαγωνισμό, η προκήρυξη του οποίου αναρτάται είτε στον πίνακα ανακοινώσεων του οικείου τμήματος είτε δημοσιεύεται στον ημερήσιο Τύπο.
Όταν πρόκειται για ποσά πάνω από 45.000,00 ευρώ, επιβάλλεται η διενέργεια τακτικού διαγωνισμού. Για τις ανάγκες των έργων που χρηματοδοτούνται από την Ευρωπαϊκή Ένωση ή για ποσά άνω των 211.129,00 ευρώ προκηρύσσεται διεθνής διαγωνισμός.
Εδώ είμαστε. Η καθαριότητα είναι μισή αρχοντιά (άλλο που η μισή αυτή αρχοντιά δεν γίνεται ιδιαίτερα αντιληπτή από τους θαμώνες του ΕΣΥ) και ειδικά στις περιπτώσεις διενέργειας διαγωνισμών ανά ΥΠΕ μιλάμε για προϋπολογισμούς δαπάνης πολλών εκατομμυρίων (π.χ. για υπηρεσίες καθαριότητας και φύλαξης η 1η ΥΠΕ Αττικής τον περασμένο Οκτώβρη έκανε λογαριασμό της τάξης των 116.409.345,07 ευρώ).
Οι υποψήφιοι προμηθευτές και πάροχοι υπηρεσιών του Δημοσίου μπορούν να επιχειρήσουν να... μειοδοτήσουν για ένα νοσοκομείο, μπορούν όμως να υποβάλουν υποψηφιότητα και για πολλά - πολλά νοσοκομεία.
Δεδομένου ότι ανάμεσα στα λοιπά προαπαιτούμενα συμμετοχής είναι και η υποβολή εγγυητικής επιστολής συνήθως για το 5% της προϋπολογισθείσας δαπάνης (εγγύηση σύμβασης) ή για το 10% της συνολικής συμβατικής αξίας (εγγύηση καλής εκτέλεσης της σύμβασης), αντιλαμβάνεται κανείς πόσο... κολοσσός πρέπει να είναι ο μειοδότης για να εσωκλείσει την σήμερον ημέρα στον φάκελό του τέτοια εγγυητική.
Μάνι - μάνι οι μικροί διεκδικητές έχουν αρχίσει να βγαίνουν από το παιχνίδι. Ποιος μένει; Ποιος ευνοείται, όπως πάντα συνέβαινε; Οι μεγάλες δυνάμεις του τομέα και κυρίως οι πολυεθνικές. Στο συμπέρασμα αυτό συντείνει και μια τροποποίηση στην οποία προέβη τον περασμένο Σεπτέμβριο η Επιτροπή Προμηθειών Υγείας (Αρ. Πρωτ. 7860).
Εισήγαγε (στη φάση της επιλογής των ανάδοχων εταιρειών) έναν φωτογραφικό συντελεστή βαρύτητας της τάξης του 70%, που προκύπτει τόσο από την προηγούμενη ποιοτική συνεργασία με δημόσια και ιδιωτικά νοσοκομεία (πριμοδότηση των παλιών αγαπημένων) όσο και από το πλήθος και τις ικανότητες των απασχολούμενων υπαλλήλων και στελεχών.
Όσο πιο πολλούς υπαλλήλους (με τις γνωστές σχέσεις υπαλληλίας των 200-300 ευρώ) έχει μία εταιρεία τόσο πολλαπλασιάζονται οι πιθανότητές της να κερδίσει. Ο νοών νοείτω.

Ακυρώσεις επί ακυρώσεων
Επειδή οι υπεύθυνοι για τους διαγωνισμούς είναι άνθρωποι και οι άνθρωποι πάρα πολύ συχνά σφάλλουν, κάθε διαγωνιζόμενος ο οποίος κρίνει ότι αδικείται λόγω κακής εκτίμησης ή εφαρμογής του νομοθετικού πλαισίου, έχει δικαίωμα ένστασης. Δεν είναι καθόλου τυχαίο ότι η ιστορία των διαγωνισμών του τομέα της καθαριότητας βρίθει ενστάσεων και ακυρώσεων.
Πατώντας σε ποικίλους υποκειμενισμούς οι εκάστοτε υποψήφιοι εξαντλούν τις παρεχόμενες δυνατότητες και ακυρώνουν τους διαγωνισμούς. Σ’ αυτές τις περιπτώσεις κερδισμένοι βγαίνουν οι ημέτεροι, που έρχονται να λύσουν προσωρινά το πρόβλημα της κωλυσιεργίας.
Χαρακτηριστική είναι η περίπτωση του νοσοκομείου «Γ. Γεννηματάς», που από το 2006 και εντεύθεν, ακύρωση στην ακύρωση (Δ.Σ. 14/12.7.2011, 18/24.8.2011), δεν έχει ευτυχήσει να περατώσει σωστό διαγωνισμό για την καθαριότητα, με αποτέλεσμα να εξυπηρετείται με τρίμηνες συμβάσεις επαναλαμβανόμενες και παρατεινόμενες κατά βούληση... υπέρ δύο μεγάλων εταιρειών που εναλλάσσονται, της Φάσμα και της ISS.
Ειδικά η δεύτερη διαθέτει ένα πολύ σημαντικό διαπιστευτήριο: Είναι συμφερόντων Goldman Sachs! («Και στην καθαριότητα;» θα αναρωτηθείτε. Και στην καθαριότητα). Ίσως γι’ αυτό το Δ.Σ. του «Γ. Γεννηματάς» ακολουθεί και αυτήν τη στιγμή την πεπατημένη των τρίμηνων συμβάσεων (Δ.Σ. 24/1.12.2011) υπέρ της συγκεκριμένης εταιρείας.
Και ίσως για τον ίδιο λόγο πέρσι τέτοιον καιρό, έπειτα από υπόμνημα -αναφορά τής εν λόγω πολυεθνικής, η επιτροπή προμηθειών κάλεσε τον διοικητή του νοσοκομείου της Ξάνθης να επαναπροκηρύξει διαγωνισμό που δεν... κερδήθηκε, μεταλλάσσοντας έναν από τους όρους συμμετοχής, ο οποίος, όλως τυχαίως, δεν την ευνοούσε...
Εύκολες οι μεταλλάξεις στο πλαίσιο των ελαστικών διαγωνισμών του υπουργείου Υγείας. Υπάρχει μάλιστα κι άλλη περίπτωση μεγάλου νοσοκομείου της Αττικής, του οποίου το Δ.Σ., αφού είχε ακυρώσει για συγκεκριμένο λόγο τη συμμετοχή μεγάλης εταιρείας σε διαγωνισμό συνολικής πίστωσης 7.800.000 ευρώ, άλλαξε γνώμη κατόπιν προσφυγής της εταιρείας και ακύρωσε την ακύρωση. Τα τεκταινόμενα μάλιστα στο νοσοκομείο αυτό έχουν, όπως λέγεται, εκνευρίσει και τον ίδιο τον υπουργό.
Τελικά εκείνο το πάρτι στην Υγεία δεν έχει σχολάσει ακόμα...