Μάς ρωτάτε, σάς απαντάμε
Επιστημονική ομάδα και συντάκτες του «Π» απαντούν στα ερωτήματά σας για το ασφαλιστικό. Στείλτε τις ερωτήσεις σας στο e-mail: asfalistiko@topontiki.gr ή στο fax: 210-6898226
ΕΡΩΤΗΣΗ 1η: Ασφαλισμένος στο ΙΚΑ, με διαδοχική
Είμαι γεννημένος 15.2.1950, έχω στο πρώην ΤΑΕ 3.420 ημ. ασφάλισης και στο ΙΚΑ 6.900 (τα τελευταία 13 χρόνια στο ΙΚΑ). Τι με συμβουλεύετε να κάνω; Να συνταξιοδοτηθώ με μείωση άμεσα; Να περιμένω την 1.1.2011 που αλλάζει ο υπολογισμός της διαδοχικής; Ή να βγω κανονικά στις 15.2.2012, 62 ετών;
Δεν σας συμφέρει να συνταξιοδοτηθείτε άμεσα, γιατί το ποσό της σύνταξης θα είναι μικρό για 13 χρόνια ασφάλισης στο ΙΚΑ. Το ποσό που αναλογεί για τον χρόνο ασφάλισης στο ΤΑΕ θα υπολογιστεί με συντελεστή 2% για κάθε έτος επί των συντάξιμων αποδοχών με βάση τη μέση εισφορά του κλάδου σύνταξης (κατηγορίες Α έως Ζ). Βάσει του Ν. 3232/04 ο συντελεστής για το ΤΑΕ ήταν 2,85%. Από την ψήφιση του νέου νόμου, του Ν. 3863/2010, ο συντελεστής γίνεται 2%. Για τον ΟΑΕΕ λοιπόν όταν είναι συμμετέχων οργανισμός, δεν έχει καμία βελτίωση η διαδοχική, αντιθέτως από την ψήφιση του νόμου (από τον 7ο/2010 έχει ισχύ η διάταξη) μειώνεται το ποσό της συμμετοχής. Οπότε δεν σας συμφέρει να συνταξιοδοτηθείτε το 2010, γιατί θα πρέπει να εξαγοράσετε στρατό για να μην συνταξιοδοτηθείτε με μειωμένη, για να συμπληρώστε 10.500 Η.Ε. και γιατί δεν έχετε κανένα όφελος οικονομικό. Είναι καλύτερα να συνταξιοδοτηθείτε στην ηλικία των 62 ετών, γιατί έχετε συμπληρώσει τις 10.000 Η.Ε. το 2010, οπότε ακολουθείτε το όριο ηλικίας στη συμπλήρωση του απαιτούμενου συντάξιμου χρόνου.
ΕΡΩΤΗΣΗ 2η : Ασφαλισμένη στο δημόσιο με ανήλικο
Είμαι γεννημένη 2.11.1961, ασφαλισμένη στο δημόσιο από 2.11.1992, απόφοιτος ΙΕΚ. Το παιδί μου γεννήθηκε 5.1.2006, έχω 3.080 ένσημα στο ΙΚΑ (πρώτη ασφάλιση το 1980), πότε θεμελιώνω δικαίωμα συνταξιοδότησης;
Έχετε συμπληρώσει τα 25 χρόνια που απαιτούνται για τις μητέρες ανηλίκων, ασφαλισμένες από 1.1.1983 μέχρι 31.12.1992, στο δημόσιο. Για την είσπραξη της σύνταξής σας πρέπει να συμπληρώσετε το 50ό έτος της ηλικίας. Επειδή έχετε θεμελιώσει δικαίωμα συνταξιοδότησης δεν μπορείτε να εξαγοράσετε πλασματικά χρόνια για αύξηση του ποσού της σύνταξης. Μπορείτε να παραμείνετε στην υπηρεσία χωρίς πρόβλημα ως προς τα ηλικιακά όρια, όπως και ως προς τον υπολογισμό της σύνταξης.
ΕΡΩΤΗΣΗ 3η: Άγαμη θυγατέρα συνταξιούχος δημοσίου από έμμεσο δικαίωμα
Είμαι άγαμη θυγατέρα και παίρνω σύνταξη από τον πατέρα μου (εφοριακός). Είμαι 44 ετών, θα καταργηθεί η σύνταξή μου; Θα ανασταλεί ή θα μειωθεί;
Με τον Ν. 3865/2010 για τις άγαμες θυγατέρες που έλκουν το συνταξιοδοτικό τους δικαίωμα από γονείς που προσλήφθηκαν στο δημόσιο πριν από το 1983, υπάρχουν εισοδηματικά και ηλικιακά κριτήρια. (Έχω αναφερθεί σε προηγούμενο φύλλο της εφημερίδας). Εσάς σας ενδιαφέρει μάλλον το ηλικιακό. Πράγματι ο νόμος θέτει ηλικιακό όριο το 50ό έτος μέχρι 31.12.2010 για τη συνέχιση της σύνταξης. Δεν αναφέρει αναστολή σύνταξης, οπότε επειδή δεν έχετε συμπληρώσει το 50ό έτος μέχρι 31.12.2010, η σύνταξη διακόπτεται.
ΕΡΩΤΗΣΗ 4η: Μητέρα ασφαλισμένη στο δημόσιο, με τις διατάξεις του ΙΚΑ
Είμαι 47 ετών με αρχική ασφάλιση στο ΙΚΑ το 1981 με 50 ένσημα και στη συνέχεια στο ΤΕΒΕ με 14 μήνες. Από 31.12.1988 είμαι διορισμένη στο δημόσιο με ασφάλιση ΙΚΑ. Έχω ανήλικο τέκνο.
Δημόσιος υπάλληλος αλλά με τις κοινές διατάξεις του Ι.Κ., μητέρα ανηλίκου θεμελιώσατε δικαίωμα συνταξιοδότησης στη συμπλήρωση 5.500 ενσήμων, αλλά θα περιμένετε να συνταξιοδοτηθείτε για πλήρη σύνταξη στη συμπλήρωση του 55ου έτους της ηλικίας σας ή στη συμπλήρωση του 50ού έτους για μειωμένη. Εφόσον έχετε συμπληρώσει τον απαραίτητο χρόνο, δεν κάνετε καμία ενέργεια για κατοχύρωση. Όταν αποφασίσετε να συνταξιοδοτηθείτε, θα είναι εμφανές ότι το 2010 είχατε όλες τις προϋποθέσεις για σύνταξη. (Αυτή η απάντηση αφορά σε σχετική ερώτηση: Τι πρέπει να κάνω για να κατοχυρώσω το 2010 το δικαίωμά μου;).
ΕΡΩΤΗΣΗ 5η : Ασφαλισμένος στο ΙΚΑ
Είμαι 56 ετών (γεννηθείς 13.8.1954), απόφοιτος ΑΣΟΕΕ και πατέρας ενός ανηλίκου. Εργάζομαι στον ιδιωτικό τομέα από το 1982, με ασφάλεια στο ΙΚΑ. Μέχρι το 2008 που συμπλήρωνα την καλύτερη 5ετία της 10ετίας αμειβόμουν με 2.400 ευρώ. Σήμερα αμείβομαι με 935 ευρώ. Μέχρι τέλος του 2014 θα έχω 9.720 ένσημα. Για να συμπληρώσω τον 8ο/2014, 60 ετών, τα 11.700 ένσημα μπορώ να προσθέσω τα 780 ένσημα της θητείας μου και τα 1.200 των σπουδών μου;
Το 2014 συμπληρώνετε το 60ό έτος, έχετε 9.720 ένσημα. Απαιτούνται 780 για τη συμπλήρωση των 10.500, τα οποία συμπληρώνετε με εξαγορά στρατού 780 ημερών, με έκπτωση 30%, αν εξοφληθεί μετρητοίς. Το 2014 όμως απαιτούνται 11.700 ημέρες ασφάλισης, οπότε θα εξαγοράσετε 1.200 ημέρες ασφάλισης για τον χρόνο των σπουδών σας (20% του 25πλάσιου του ημερομίσθιου του ανειδίκευτου εργάτη και 6% για την Επικουρική). Εφόσον συμπληρώνετε μέχρι το 2014 συνταξιοδοτικό δικαίωμα το ποσοστό αναπλήρωσης για το ΙΚΑ δεν αλλάζει, παραμένει στο 2%. Για τον υπολογισμό της σύνταξης θα επιλέξετε εσείς την καλύτερη πενταετία από το 2004 μέχρι το 2008 και ίσως το 2013.
ΕΡΩΤΗΣΗ 6η: Ασφαλισμένος στο ΤΑΕ, με διαδοχική ή με αυτοτελές δικαίωμα
Είμαι 63 ετών, τον Δεκέμβρη του 2010 θα έχω σύνολο ενσήμων 12.340, δηλαδή ΙΚΑ: 2.040, ΤΕΒΕ: 450, ΤΑΕ: 9.850. Στο τέλος του 2010 θα έχω ΤΕΒΕ, ΤΑΕ: 10.300. Να εξαγοράσω 1 χρόνο στρατό για να θεμελιώσω 10.500 ή να εξαγοράσω στρατό το 2011, για να έχω έκπτωση 30%; Το 2011 μήπως χρειαστώ 36 χρόνια; Να καταθέσω μαζί και το ΙΚΑ ή αργότερα; Μπορώ να συνταξιοδοτηθώ από το ΤΕΒΕ κι όχι από το ΤΑΕ, πληρώνοντας κάποια διαφορά;
Έχετε θεμελιώσει δικαίωμα συνταξιοδότησης μέσα στο 2010 υπολογίζοντας και τον χρόνο ασφάλισης στο ΙΚΑ. Επειδή για το τμήμα του ΙΚΑ υπάρχει βελτίωση βάσει του Ν. 3863/10 από 1.1.2011, όταν κατατεθεί αίτηση συνταξιοδότησης μετά την ημερομηνία αυτή, είναι καλύτερα να συνταξιοδοτηθείτε μετά την 1.1.2011. Για να υπολογιστεί η σύνταξη με αυτοτελές δικαίωμα από ΟΑΕΕ μπορείτε να συνταξιοδοτηθείτε τον 1ο/2011 επειδή για να συμπληρώστε τις 10.500 ημέρες ασφάλισης μέχρι 31.12.2010, πρέπει να εξαγοράσετε 8 μήνες στρατό. Όποτε και να συνταξιοδοτηθείτε μέσα στο 2011, η εξαγορά στρατού θα είναι 8 μήνες, για να κατοχυρώσετε τη θεμελίωση μέχρι 31.12.2010. Δεν θα έχετε έκπτωση 30%. Την έκπτωση αυτή την έχουν οι ασφαλισμένοι που θεμελιώνουν δικαίωμα συνταξιοδότησης από 1.1.2011 και μετά. Το ΙΚΑ θα το καταθέσετε μαζί με τον ΟΑΕΕ, δεν έχει νόημα για αργότερα, γιατί το τμήμα δίνεται χωρίς μείωση, αφού έχετε συμπληρώσει το 60ό έτος. Δεν μπορείτε να συνταξιοδοτηθείτε με τις διατάξεις του ΤΕΒΕ αλλά μόνο του ΤΑΕ.
ΕΡΩΤΗΣΗ 7η: Υπομηχανικός ασφαλισμένος στο ΕΤΑΑ/ΤΣΜΕΔΕ
Ασφαλίστηκα στο ΤΣΜΕΔΕ την 1.7.1979, εξαγόρασα τη στρατιωτική μου θητεία, 28 μήνες. Γίνομαι 60 ετών στις 23.12.2010, έχω και 1 χρόνο ΙΚΑ. Πότε συνταξιοδοτούμαι; Τα 33 χρόνια και 10 μήνες λογίζονται ως 34 χρόνια;
Εάν ο ένας χρόνος στο ΙΚΑ δεν είναι παράλληλος με το ΤΣΜΕΔΕ, υπολογίζεται στα συντάξιμα χρόνια, οπότε 35 χρόνια πλήρη συμπληρώνετε 1.3.2011. Το 2011 όμως απαιτούνται 36 χρόνια. Για τη συμπλήρωση των 36 ετών, μπορείτε να εξαγοράσετε έναν χρόνο από τις σπουδές σας. Αν δεν ισχύει ο ένας χρόνος του ΙΚΑ,θεμελιώνετε 35 έτη πλήρη τον 3ο/2012. Όμως απαιτούνται 37 έτη, οπότε για να τα συμπληρώσετε θα εξαγοράσετε 2 έτη σπουδές και θα συνταξιοδοτηθείτε 1.3.2012.
ΕΡΩΤΗΣΗ 8η : Ρυθμίσεις χρεών από τον ΟΑΕΕ
Για οφειλές μέχρι και 80.000 ευρώ δίνεται η δυνατότητα της τμηματικής εξόφλησης της συνολικής οφειλής μέχρι 36 ισόποσες δόσεις, με έκπτωση επί των πρόσθετων τελών. Για αίτηση μέχρι 15.10.2010, θα παρέχεται έκπτωση 60% επί των πρόσθετων τελών. Μετά τις 15.10.2010 θα παρέχεται έκπτωση 20% επί των πρόσθετων τελών. Για οφειλές πάνω από 85.000 παρέχεται η δυνατότητα σε 48 μηνιαίες δόσεις και έκπτωση 60% επί των πρόσθετων τελών. Η αίτηση ρύθμισης σταματάει την παραγραφή. Επιχείρηση που βρίσκεται σε εκκαθάριση ή έχει κηρυχτεί σε πτώχευση, είναι δυνατόν να ρυθμίσει το χρέος σε 60 ισόποσες δόσεις με την προϋπόθεση της προκαταβολής ίσον με το 2% της συνολικής οφειλής.
ΕΡΩΤΗΣΗ 9η: Μηχανικός ελεύθερος επαγγελματίας, ασφαλισμένος στο ΤΣΜΕΔΕ
Γεννήθηκα 22.6.1953, υπηρέτησα τη στρατιωτική μου θητεία από 24.11.1976 έως τον Μάρτιο του 1979. Είμαι ασφαλισμένος στο ΤΣΜΕΔΕ από 1.1.1977. Μπορώ να θεμελιώσω δικαίωμα σύνταξης εντός του 2011, ώστε να εμπίπτω στο όριο ηλικίας 58 ετών; Με ποια διαδικασία;
Για να μπορούσατε να θεμελιώσετε δικαίωμα συνταξιοδότησης στην ηλικία των 58 ετών, θα έπρεπε το 1997 να είχατε συμπληρώσει 25ετία. Εσείς συμπληρώνετε 20ετία το 1997, οπότε συνταξιοδοτείστε στην ηλικία των 60 ετών. Δεν εμπίπτετε στον νέο ασφαλιστικό νόμο γιατί θεμελιώσατε δικαίωμα συνταξιοδότησης το 1997, οπότε περιμένετε τον 6ο/2013 για να συνταξιοδοτηθείτε στο 60ό έτος.
ΕΡΩΤΗΣΗ 10η : Δικηγόρος ελεύθερος επαγγελματίας ασφαλισμένη στο ταμείο νομικών
Γεννήθηκα 6.1.1964, είμαι ασφαλισμένη στο ταμείο νομικών από 6.3.1990. Είμαι μητέρα 2 παιδιών. Πότε θεμελιώνω δικαίωμα συνταξιοδότησης; Έστω και μειωμένης;
Θεμελιώνετε 25 έτη το 2015, οπότε με τον Ν. 3863/10 από 1.1.2013 και μετά συνταξιοδοτείστε στο 65ο έτος και με μειωμένη στο 60ό έτος. Στο 60ό έτος όμως έχετε τη δυνατότητα να εξαγοράσετε πλασματικά χρόνια, 6 χρόνια χρειάζονται, ώστε να συμπληρώσετε 40 έτη ασφάλισης και να συνταξιοδοτηθείτε χωρίς μείωση.
ΕΡΩΤΗΣΗ 11η : Ασφαλισμένη/νος στο ΙΚΑ με παιδί ανάπηρο
Έχω 7.500 ένσημα, είμαι 59 ετών, το παιδί έχει αναπηρία 70%. Τι άλλες προϋποθέσεις χρειάζονται για τη συνταξιοδότηση;
Για τις γυναίκες ασφαλισμένες δεν χρειάζεται άλλη προϋπόθεση εκτός του χρόνου ασφάλισης των 7.500 ενσήμων ή 25 ετών και το παιδί να είναι ανίκανο για κάθε βιοποριστική εργασία. Μπορείτε να κάνετε τη διαδικασία το 2010, γιατί από το 2011 γίνονται πιο αυστηρά τα κριτήρια ανικανότητας. Ο προηγούμενος νόμος Ν. 3232/04 έθετε ποσοστό αναπηρίας 67%. Ο νόμος 3863/10 καθορίζει ανικανότητα για κάθε βιοποριστική εργασία 80%. Αυτό βέβαια θα διευκρινιστεί με εγκύκλιο. Για τους άνδρες ασφαλισμένους ο Ν. 3655/08 καθόριζε απαραίτητη προϋπόθεση δικής τους συνταξιοδότησης με ανάπηρο παιδί, να εργάζεται η σύζυγος και να τους παραχωρεί το δικό της δικαίωμα.
ΕΡΩΤΗΣΗ 12η : Ασφαλισμένος στο ΙΚΑ
Είμαι 58 ετών. Μέχρι 31.12.2010 θα έχω 10.308 Η.Ε. με εξαγορασμένη θητεία 2 έτη, 4 μήνες και 5 ημέρες. Μπορώ το 2011 να εξαγοράσω τις σπουδές μου και να κάνω αίτηση για συνταξιοδότηση;
Εφόσον θεμελιώνετε 35ετία (10.500) το 2011, απαιτούνται 36 έτη (10.800 Η.Ε.), οπότε μπορείτε να εξαγοράσετε 500 ημέρες από τις σπουδές σας και να συνταξιοδοτηθείτε, αφού έχετε και το όριο ηλικίας που απαιτείται, 58 ετών.
ΕΡΩΤΗΣΗ 13η : Ασφαλισμένη στον ΟΑΕΕ και παράλληλη ασφάλιση στο ΙΚΑ ή καλύτερα με διαδοχική
Είμαι 58 ετών, έχω 3.990 ένσημα ΙΚΑ μέχρι το 1989. Από το 1989 μέχρι 31.12.2010, 6.325 ημέρες ασφάλισης στο ΤΕΒΕ και παράλληλα με το ΤΕΒΕ από το 1989 μέχρι το 2001, 965 ένσημα ΙΚΑ. Μπορώ να κάνω διακοπή στον ΟΑΕΕ και να περιμένω την ηλικία των 60 ετών και να κάνω αίτηση συνταξιοδότησης και στους 2 φορείς; Ή πότε με συμφέρει να συνταξιοδοτηθώ με διαδοχική;
Κατ’ αρχήν στην ηλικία των 60 ετών δεν θεμελιώνετε στον ΟΑΕΕ με 6.325 Η.Ε. αλλά με 10.500. Στην ηλικία των 65 ετών μπορείτε κι από τους δύο φορείς να ζητήσετε σύνταξη γιατί θεμελιώνετε με τον ελάχιστο χρόνο. Από το ΙΚΑ θα πάρετε το 50% της πλήρους σύνταξης. Όμως δεν σας συμφέρει αυτή η περίπτωση. Μπορείτε με τις διατάξεις της διαδοχικής, χωρίς τον υπολογισμό της παράλληλης ασφάλισης, να συνταξιοδοτηθείτε στο 60ό έτος, με 36 έτη ασφάλισης.
Τις απαντήσεις επιμελήθηκε η Καλλιόπη Λιώρα
Σύμβουλος σε θέματα ασφάλισης, πρόνοιας και σύνταξης.
e-mail : popi.liora@gmail.com
