Μάς ρωτάτε, σάς απαντάμε
Επιστημονική ομάδα και συντάκτες του «Π» απαντούν στα ερωτήματά σας για το ασφαλιστικό. Στείλτε τις ερωτήσεις σας στο e-mail: asfalistiko@topontiki.gr ή στο fax: 210-6898226
ΕΡΩΤΗΣΗ 1η : Ασφαλισμένος σε ΟΑΕΕ και ΙΚΑ με διαδοχική
Έχω γεννηθεί στις 25.3.1949. Στο ΤΕΒΕ έχω 3.800 ημέρες ασφάλισης, στο ΙΚΑ, 5.502 Η.Ε. Σύνολο: 9.302 Η.Ε. Από 16.6.2010 είμαι στο ταμείο ανεργίας. Δικαιούμαι να εξαγοράσω τον στρατό, 28 μήνες
(840 ημέρες), και αφού συνυπολογίσω και τον χρόνο ανεργίας, 5 μήνες, να συνταξιοδοτηθώ τελικά; Πείτε μου τι εναλλακτικές έχω; Μπορώ να εξαγοράσω σπουδές;
Σας υπολείπονται 698 ένσημα για να συμπληρώσετε 10.000 Η.Ε. Μπορείτε με εξαγορά στρατού να τα συμπληρώσετε. Επειδή με την εξαγορά του στρατού θεμελιώνετε δικαίωμα συνταξιοδότησης στις 31.10.2010, δεν χρειάζεται να εξαγοράσετε περισσότερο στρατό, γιατί το όφελος είναι μηδαμινό (23 ευρώ). Ο χρόνος της ανεργίας δεν υπολογίζεται για την προσαύξηση της σύνταξης, αλλά μόνο για θεμελίωση. Εφόσον θεμελιώνετε τον απαραίτητο συντάξιμο χρόνο μέχρι 31.12.2010, θα συνταξιοδοτηθείτε με το όριο ηλικίας που ισχύει το 2010, δηλαδή στο 62ο έτος. Δεν σας συμφέρει να συνταξιοδοτηθείτε με μειωμένη το 2010, γιατί στις 25.3.2011 αποκτάτε δικαίωμα για πλήρη σύνταξη, με τις διατάξεις όμως της διαδοχικής. Δεν μπορείτε να εξαγοράσετε πλασματικά έτη σπουδών γιατί αυτά εξαγοράζονται από τους ασφαλισμένους που θεμελιώνουν δικαίωμα συνταξιοδότησης από το 2011 και μετά. Επίσης από το 2011 βελτιώνεται λίγο η διαδοχική ασφάλιση και θα συμφέρει καλύτερα το ποσό που σας αναλογεί από το ΙΚΑ.
ΕΡΩΤΗΣΗ 2η : Ασφαλισμένος στο ΙΚΑ και στον ΟΑΕΕ με διαδοχική
Είμαι 55 ετών κι έχω ΙΚΑ από το 1973 ώς 1978, 4 χρόνια περίπου, και από τον 7ο του 1978 ΤΕΒΕ μέχρι σήμερα. Μπορώ με την εξαγορά του στρατού να συνταξιοδοτηθώ νωρίτερα; Μπορώ να αναγνωρίσω πλασματικά χρόνια ως πατέρας με τρία παιδιά;
Οι ασφαλισμένοι στον ΟΑΕΕ συνταξιοδοτούνται στο 60ό έτος. Έχετε συμπληρώσει τα 35 χρόνια ασφάλισης μέχρι το 2010, με τις διατάξεις της διαδοχικής, συνεπώς θα συνταξιοδοτηθείτε στο 60ό έτος. Το 2015 θα έχετε 40 έτη ασφάλισης, αν συνεχίσετε να είστε ασφαλισμένος συνεχόμενα μέχρι τότε. Αν δεν έχετε συμπληρώσει στο 60ό έτος τα 40 χρόνια ασφάλισης, μπορείτε να αναγνωρίσετε πλασματικά χρόνια. Τα πλασματικά χρόνια για 3 παιδιά είναι 5 χρόνια, αρκεί βέβαια να σας παραχωρήσει το δικαίωμα η ασφαλισμένη σύζυγος.
ΕΡΩΤΗΣΗ 3η : Ασφαλισμένη μητέρα στο ΤΣΜΕΔΕ
Είμαι διπλωματούχος μηχανικός, ασφαλισμένη στο ΤΣΜΕΔΕ από το 1980. Έχω ανήλικο παιδί και είμαι γεννημένη το 1956. Πότε θεμελιώνω δικαίωμα και πότε μπορώ να το ασκήσω; Μπορώ να εξαγοράσω χρόνο σπουδών για να καλύψω τα 35 έτη;
Μητέρα με ανήλικο, συμπληρώσατε 20 έτη ασφάλισης το 2000, οπότε απαιτείται η ηλικία των 60 ετών. Εφόσον έχετε θεμελιώσει δικαίωμα συνταξιοδότησης, ο νέος ασφαλιστικός νόμος δεν σας θίγει. Επομένως θα συνταξιοδοτηθείτε στην ηλικία των 60 ετών, το 2016, με τον παλαιό τρόπο υπολογισμού της σύνταξης. Δεν μπορείτε να εξαγοράσετε πλασματικά χρόνια για να συνταξιοδοτηθείτε νωρίτερα, γιατί έχετε θεμελιώσει δικαίωμα συνταξιοδότησης μέχρι το 2010. Για τις γυναίκες γενικά ασφαλισμένες στο ΤΣΜΕΔΕ, οι οποίες μπορούσαν να συνταξιοδοτηθούν με 35 έτη και 58 ετών, μέχρι το 2010, από 1.1.2011 τα έτη αυξάνονται ανά 1 έτος μέχρι το 40ό έτος και η ηλικία των 58 ετών αυξάνεται κατά 1 έτος από 1.1.2012 και μέχρι τη συμπλήρωση του 60ού έτους.
ΕΡΩΤΗΣΗ 4η : Μητέρα ασφαλισμένη στο ΙΚΑ
Είμαι γεννημένη 2.6.1962 και το παιδί μου γεννήθηκε 10.5.1996. Στις 31.12.2010 θα έχω συμπληρώσει 5.200 ένσημα. Πλήρη σύνταξη δικαιούμαι στα 55; Μπορώ να εξαγοράσω το 2010 ένσημα ώστε να συμπληρώσω 5.500 ένσημα;
Το 2010 δεν μπορείτε να εξαγοράσετε πλασματικούς χρόνους που ισχύουν από το 2011 και μετά. Εφόσον θα συμπληρώσετε το 2011 5.500 Η.Ε. απαιτείται το 57ο της ηλικίας σας για πλήρη σύνταξη και το 52ο έτος για μειωμένη. Η ανηλικότητα του παιδιού πρέπει να συντρέχει στη συμπλήρωση των 5.500 Η.Ε.
ΕΡΩΤΗΣΗ 5η: Μητέρα τρίτεκνη ασφαλισμένη στο Δημόσιο
Είμαι γεννημένη το 1965. Έχω τρία παιδιά. Μαζί με την προϋπηρεσία μου έχω σήμερα 18 χρόνια. Πότε θεμελιώνω δικαίωμα συνταξιοδότησης; Στο 52ο ή στο 55ο έτος της ηλικίας μου; Μπορώ να εξαγοράσω πλασματικό χρόνο για να θεμελιώσω νωρίτερα;
Συμπληρώνετε την 20ετία το 2012, οπότε απαιτείται η συμπλήρωση χρόνου ασφάλισης 23 ετών και όριο ηλικίας 55 ετών. Πριν από το 55ο έτος δεν μπορείτε να συνταξιοδοτηθείτε. Μόνο τότε μπορείτε να εξαγοράσετε πλασματικό χρόνο σπουδών και να αναγνωρίσετε πλασματικό χρόνο μητρότητας (συνολικά 7 χρόνια), για προσαύξηση της σύνταξής σας.
ΕΡΩΤΗΣΗ 6η : Άνδρες ασφαλισμένοι στο Δημόσιο και εξίσωση ανδρών - γυναικών ως προς τις προϋποθέσεις συνταξιοδότησης
Μπορούν οι άνδρες με ανήλικο να συνταξιοδοτηθούν από το 2011 μέχρι το 2013 με 25ετία, όπως οι μητέρες;
Για άνδρες και γυναίκες δημοσίους υπαλλήλους που προσλήφθηκαν από 1.1.1983 μέχρι 31.12.1992 θεσπίζεται στον νέο ασφαλιστικό νόμο το 65ο έτος της ηλικίας τους για τους έχοντες ανήλικο παιδί κατά τη συμπλήρωση της 25ετίας. Η εξίσωση αυτή θα γίνει σταδιακά εντός τριετίας, δηλαδή για όσους συμπληρώνουν την 25ετία από 1.1.2011, το όριο ηλικίας των 50 ετών που ισχύει σήμερα για τις γυναίκες - μητέρες αυξάνεται στο 52ο έτος της ηλικίας, για όσους συμπληρώνουν την 25ετία από 1.1.2012 το όριο ηλικίας αυξάνεται στο 55ο έτος και για όσους συμπληρώνουν την 25ετία από το έτος 2013 και μετά, το όριο αυξάνεται στο 65ο έτος. Τα ίδια όρια ηλικίας ισχύουν και για τους τρίτεκνους.
ΕΡΩΤΗΣΗ 7η : Ασφαλισμένος στο ΙΚΑ με 10.460 ένσημα
Μέχρι 15.12.2010 θα έχω 10.460 ένσημα (τα 900 αφορούν στρατιωτική θητεία) και έχω ηλικία 61 ετών και 10 μηνών. Μπορώ να κάνω χρήση της περίπτωσης: 10.000 Η.Ε. και 62 ετών για μειωμένη σύνταξη κατά 2/200;
Έχετε θεμελιώσει, με 10.000 Η.Ε. το 2010, δικαίωμα συνταξιοδότησης, αρκεί να έχετε 100 Η.Ε. ανά έτος την τελευταία 5ετία, συνεπώς μπορείτε να συνταξιοδοτηθείτε στο όριο ηλικίας που προβλέπεται με τον Ν.1902/90, στο 62ο έτος, τον Φεβρουάριο του 2011, χωρίς κανένα πρόβλημα. Αν βέβαια θέλετε, μπορείτε να συνταξιοδοτηθείτε με μειωμένη κατά 2/200, τον Δεκέμβριο του 2010. Πρέπει όμως να γνωρίζετε ότι, όταν συνταξιοδοτούνται στον ιδιωτικό τομέα με πρόωρη σύνταξη, δεν δικαιούνται αποζημίωσης.
ΕΡΩΤΗΣΗ 8η : Ασφαλισμένος στο ΤΣΜΕΔΕ
Είμαι ασφαλισμένος στο ΤΣΜΕΔΕ από το 1981. Γεννήθηκα 19.12.1953. Στρατός: 13 μήνες, σπουδές 5 χρόνια. Τι γίνεται με την εξαγορά του στρατού και την εξαγορά των σπουδών;
Όταν συμπληρώσετε 35 χρόνια το 2016, απαιτούνται 40 έτη και το 60ό έτος της ηλικίας. Οπότε μπορείτε να εξαγοράσετε 13 μήνες στρατό και 5 χρόνια σπουδές και να συνταξιοδοτηθείτε το 2014 με 40 χρόνια συνολικά και 60 ετών.
ΕΡΩΤΗΣΗ 9η : Γυναίκα ασφαλισμένη στο ΙΚΑ με ανάπηρο παιδί
Είμαι ασφαλισμένη στο ΙΚΑ από το 1975 και έχω 4.500 ένσημα. Η ηλικία μου είναι 54 ετών κι έχω παιδί με αναπηρία 67%. Πότε μπορώ να βγω στη σύνταξη έστω και με μειωμένη; Τι ισχύει για το παιδί;
Για να συνταξιοδοτηθείτε με τις σχετικές διατάξεις των νόμων με παιδί που έχει αναπηρία 67%, πρέπει να συμπληρώσετε 7.500 ένσημα, που είναι μάλλον αδύνατον. Με μειωμένη μπορείτε να συνταξιοδοτηθείτε βάσει του νέου ασφαλιστικού, με βάση τη χρονολογία που συμπληρώνετε το 55ο έτος της ηλικίας σας. Το 55ο το συμπληρώνετε το 2011, οπότε απαιτείται το 56ο έτος. Για πλήρη σύνταξη το έτος συνταξιοδότησης καθορίζεται από το έτος που συμπληρώνετε το 60ό έτος της ηλικίας σας. Αυτό το συμπληρώνετε το 2016, οπότε απαιτείται το 65ο έτος. Βασική προϋπόθεση για τα 4.500 ένσημα να έχουν συμπληρωθεί 100 ημέρες ασφάλισης κάθε έτος της προηγούμενης 5ετίας. Για να πάρετε, δηλαδή, πλήρη σύνταξη στα 65, θα πρέπει κατά την 5ετία από το 60ό μέχρι το 65ο να έχετε 100 ένσημα τον χρόνο.
ΕΡΩΤΗΣΗ 10η : Εκπαιδευτικός με ανήλικο
Είμαι 47 ετών, εργάζομαι στο Δημόσιο 18 χρόνια κι έχω 1.796 ημέρες εργασίας στο ΙΚΑ. Έχω ανήλικο παιδί. Τι μπορώ να κάνω για να θεμελιώσω δικαίωμα το 2010; Μπορώ να εξαγοράσω πλασματικό χρόνο;
Για να θεμελιώσετε δικαίωμα συνταξιοδότησης πρέπει να συμπληρώσετε 25 χρόνια πραγματικής συντάξιμης υπηρεσίας. Τα πλασματικά χρόνια τα εξαγοράζετε από το 2011 και μετά, αφού όμως έχετε συμπληρώσει 25ετία πραγματική. Εσείς συμπληρώνετε το 2011, οπότε απαιτείται το 52ο έτος της ηλικίας σας με την προϋπόθεση το παιδί να είναι ανήλικο το 2011.
ΕΡΩΤΗΣΗ 11η : Ασφαλισμένος στο ΙΚΑ με παράλληλη ασφάλιση ΤΕΒΕ
Γεννήθηκα την 19.1.1958, έχω ασφάλιση ΙΚΑ από 4.7.1982. Από 10.2.2003 έχω παράλληλη ΤΕΒΕ. Έχω σπουδές 6 χρόνια, στρατό 22 μήνες, ανεργία 3 μήνες. Πότε θα συνταξιοδοτηθώ; Ισχύει η 35ετία άνευ ορίου ηλικίας; Η 35ετία είναι πραγματική υπηρεσία ή υπολογίζεται και πλασματικός χρόνος; Η παράλληλη ασφάλιση ενεργεί αθροιστικά στη συνολική υπηρεσία των 35 ή 40 ετών; Θα υπολογιστεί δεύτερη σύνταξη από το ΤΕΒΕ; Αν τελικά υπολογιστούν 2 συντάξεις, θα υπάρχει δέσμευση του 60πλάσιου ημερομισθίου του ανειδίκευτου εργάτη; Θα υπάρχει το πλαφόν του ΙΚΑ των 2.432, 25 ευρώ επί σειρά ετών;
Θεμελιώνετε 35 έτη το 2017, οπότε απαιτούνται 40 έτη ασφάλισης και ηλικία 60 ετών. Το 2018 που συμπληρώνετε το 60ό έτος θα εξαγοράσετε σπουδές 4 χρόνια για να συμπληρώστε τα 40 χρόνια. Στον υπολογισμό των 35 ετών, σύμφωνα με την εγκύκλιο του ΥΕΚΑ υπ’ αριθμ.19160/1420/4-8-2010, θα συνυπολογίζονται και οι πλασματικοί χρόνοι. Όμως στον ανακαθορισμό του χρόνου ασφάλισης από 1.1.2011 εκτός των 35 χρόνων ή 10.500 Η.Ε. που αυξάνονται ανά 300 Η.Ε. ανά έτος, αυξάνεται και το όριο ηλικίας των 58 ετών, οπότε από το 2013 και μετά απαραίτητη ηλικία είναι το 60ό έτος. Θα είχε χρηστικότητα αν η 35ετία ήταν άνευ ορίου ηλικίας. Ως προς τον παράλληλο χρόνο ασφάλισης στο ΤΕΒΕ, θα πάρετε σύνταξη στο 65ο ως διπλοσυνταξιούχος, αν έχετε συμπληρώσει 6.000 Η.Ε. Αν έχετε συμπληρώσει 4.800 Η.Ε., δικαιούστε μειωμένη κατά 50%. Αν είστε συνταξιούχος του ΙΚΑ στο 60ό έτος της ηλικίας σας και συνεχίσετε τη δραστηριότητά σας ως επαγγελματίας ασφαλισμένος στο ΤΕΒΕ, θα πληρώνετε το 50πλάσιο των εισφορών στο ΤΕΒΕ (σήμερα είναι το 40πλάσιο) και θα έχετε μείωση στη σύνταξη του ΙΚΑ αν υπερβαίνει το 60πλάσιο του ημερομισθίου του ανειδίκευτου εργάτη (σήμερα 2.000 περίπου).
ΕΡΩΤΗΣΗ 12η : Πλασματικός χρόνος μητρότητας για τους δημοσίους υπαλλήλους
Ο πλασματικός χρόνος που αναγνωρίζεται για κάθε παιδί αφορά και τα ενήλικα γιατί στον Ν.3865 άρθρο 6 παρ.12 αναφέρεται για την αναγνώριση πλασματικού χρόνου για κάθε παιδί η λέξη «υπάλληλος» και όχι μητέρα ανηλίκων.
Αυτόν τον πλασματικό χρόνο μητρότητας τον δικαιούνται γυναίκες και άνδρες (με την παραχώρηση του δικαιώματος από τη σύζυγο) ασχέτως ημερομηνίας γέννησης των παιδιών.
ΕΡΩΤΗΣΗ 13η : Καθαρίστρια με βαρέα
Είμαι καθαρίστρια και έχω 4.119 βαρέα. Είμαι 56 ετών, πότε βγαίνω στη σύνταξη;
Αν συμπληρώσετε 4.500 Η.Ε. κι από αυτές οι 3.600 τουλάχιστον είναι βαρέα και από αυτά τα βαρέα, τα 1.000 ημερομίσθια έχουν πραγματοποιηθεί τα τελευταία 13 χρόνια, το 2011 θα συνταξιοδοτηθείτε. Αν έχετε ημέρες ανεργίας ή ασθενείας, αναγνωρίζονται ως συντάξιμα για να συμπληρώσετε τα 4.500.
ΕΡΩΤΗΣΗ 14η : Ασφαλισμένος στο ΙΚΑ.
Είμαι 53 ετών, έχω ένσημα ΙΚΑ από το 1971. Μέχρι 31.12.2010 τα ένσημα θα είναι 10.751, εκ των οποίων τα 5.750 στα βαρέα. Στις 31.12.2012 θα έβγαινα με 37 έτη ΑΟΗ. Πότε θα πάρω πλήρη σύνταξη και πότε μειωμένη;
Με τις διατάξεις του Κ.ΒΑΕ θεμελιώνετε αργότερα απ’ ό,τι με τις κοινές διατάξεις, διότι απαιτούνται ακόμα 1.750 Η.Ε. για τη συμπλήρωση 7.500 Η.Ε. στα βαρέα. Με κοινές διατάξεις, επειδή έχετε θεμελιώσει το 2010 35 έτη, θα συνταξιοδοτηθείτε 58 ετών, 16.10.2015, και για τον χρόνο ασφάλισης που έχετε πραγματοποιήσει στα βαρέα θα αναγνωριστεί 20% προσαύξηση. Με μειωμένη δεν μπορείτε να συνταξιοδοτηθείτε με κοινές διατάξεις νωρίτερα από το 60ό έτος.
ΕΡΩΤΗΣΗ 15η : Ασφαλισμένη στο ΙΚΑ με ανήλικο
Είμαι ασφαλισμένη στο ΙΚΑ από το 1979 με συνεχή απασχόληση. Είμαι 50 ετών, έχω 2 παιδιά 22 και 19 ετών. Πέρυσι έχασα τη δυνατότητα να συνταξιοδοτηθώ με ανήλικο. Με το νέο νομοσχέδιο μπορώ να συνταξιοδοτηθώ;
Εφόσον στη συμπλήρωση των 5.500 ενσήμων είχατε ανήλικο παιδί, μπορείτε να συνταξιοδοτηθείτε στην ηλικία των 55 ετών με πλήρη σύνταξη και στην ηλικία των 50 με μειωμένη. Είναι καλύτερα για σας να συνταξιοδοτηθείτε στην ηλικία των 55 ετών. Δεν σας θίγει το νέο ασφαλιστικό.
Τις απαντήσεις επιμελήθηκε
η Καλλιόπη Λιώρα,
σύμβουλος σε θέματα ασφάλισης,
πρόνοιας και σύνταξης.
e-mail : popi.liora@gmail.com
