Στον καιρό των οργάνων

Τελευταία όλο και συχνότερα βλέπω σε διάφορα σημεία της πόλης περιπολικά, με το «καρούμπαλο» αναμμένο και τους τσιτωμένους ένστολους τριγύρω να διενεργούν ελέγχους. Μια φορά, μάλιστα, βραδάκι στα όρια του Δήμου Καλλιθέας, πέτυχα κι ένα αρκούντως κινηματογραφικό σκηνικό, όπου τα όργανα είχαν στήσει τρεις νοματαίους σε μια μάντρα, με τα χέρια τους πίσω απ’ το κεφάλι, και κάτι τους έλεγαν σε έντονο τόνο – μετά άναψε πράσινο και περισσότερα δεν είδα, δεν ξέρω... Εικάζω, πάντως, ότι στόχος όλων αυτών των αστυνομικών επιχειρήσεων - καραούλι δεν είναι οι τροχαίες παραβάσεις, βέβαια, αλλά η γενικότερη τήρηση της δημόσιας τάξης. Η προστασία του πολίτη – όπως θα διαβεβαίωνε κι ο Μιχάλης της Κατεχάκη. Εκ πρώτης όψεως, αυτό το καινοφανές για τα ελληνικά δεδομένα σκηνικό είναι για καλό: εξανίσταται ο κοσμάκης με την έκρηξη της εγκληματικότητας, ε, βγήκαν και τα όργανα να βαρέσουν τον σκοπό τους – και μόνο αυτόν, εύχομαι.

Σε δεύτερη ανάγνωση, ωστόσο, αυτή η παγίωση μιας όχι και τόσο διακριτικής αστυνομικής παρουσίας στο δόξα πατρί της καθημερινότητάς μας, δεν είναι δα και ο καλύτερος οιωνός για την πάλαι ποτέ ανεκτική, ψυχοπονιάρα και ανθρωποκεντρική ελληνική κοινωνία. Συνελόντι ειπείν, το γεγονός ότι και σε αυτόν τον τομέα κατατείνουμε σιγά - σιγά προς το αμερικανόφερτο μοντέλο, όπου η δυναμική παρουσία της αστυνομίας κρίνεται απαραίτητη για την εύρυθμη εξέλιξη της κάθε μέρας στο κλεινόν άστυ, εμένα προσωπικά με ανησυχεί και με ξενερώνει όσο και η αναντίρρητη αύξηση της εγκληματικότητας. Κι ο από σπόντα νεκρός υδραυλικός της συμπλοκής στον Βύρωνα είναι, αλίμονο, μόνο η επικαιρική κορφή του παγόβουνου...

Αλλάξαμε ολοσχερώς ως κοινωνία. Κλείστηκε ο καθείς στο διαμέρισμα και το καβούκι του, ευδαιμονικά βαυκαλιζόμενος πως για την ευημερία και μακροημέρευσή του αρκεί η διασφάλιση (όλο και περισσότερων) καταναλωτικών αγαθών. Ξεχάσαμε, όμως, την γειτονιά, τον διπλανό, το εκεί έξω... Και εκεί έξω γίνεται το ένοπλο σύστριγγλο, όπως πια όλοι ξέρουμε. Αλλά όσο δεν μας ακουμπάει το κακό, δεν μας νοιάζει κιόλας. Διάβαζα τις προάλλες ένα διαφωτιστικότατο ρεπορτάζ στο «Κ» της «Καθημερινής» για την Άμφισσα και τον τρόπο που η λιλιπούτεια φωκική πρωτεύουσα ετοιμαζόταν να υποδεχτεί τη δίκη Κορκονέα και τη συνακόλουθη μιντιακή υστερία. Και από τις δηλώσεις των κατοίκων προέκυπτε πανηγυρικά ότι οι άνθρωποι κανέναν απολύτως τρόμο δεν βίωναν για όσα κινδυνολογικά και μπαχαλάκικα προεξοφλούσαν τα αθηναϊκά Μέσα για πάρτη τους. Αυτή, εξάλλου, είναι η πόλη τους, η ζωή τους. Και στη δική τους ζωή δεν έχει θέση καμία αστυνομοκρατική ή αναρχοαυτόνομη μαλακία. Τελεία και παύλα...

Κι επειδή έτυχε να βρεθώ την τελευταία Κυριακή της Αποκριάς στην Άμφισσα, με τη μικρή μα μερακλίδικη παρέλαση αρμάτων κάτω απ’ το ψιλόβροχο στην κεντρική πλατεία της πόλης, μπορώ να βεβαιώσω πως εκείνη η διάχυτη αλληλεγγύη, εκείνη η αίσθηση του ανήκειν και του νοιάζεσθαι για τον τόπο και τους γύρω ήταν τόσο παρούσα που κοβόταν, θαρρείς, με το μαχαίρι. Ακόμη και τα περιχαρή ψευτομασκαρεμένα τσιγγανόπουλα – τα οποία, παρεμπιπτόντως, οι διοργανωτές αρνούνταν να τρατάρουν με τον χαλβά και το κρασί που προσφέρονταν αφειδώς στους υπόλοιπους επισκέπτες –, ακόμη κι αυτά, έμοιαζαν απόλυτα ενταγμένα στο μεδούλι της πόλης και της τοπικής φιέστας. Στην Αθήνα, όμως, των σκιαγμένων και αδιάφορων επήλυδων και των γκετοποιημένων μεταναστών, αυτός ο κρίκος ασφαλείας και ζεστασιάς έχει σπάσει προ πολλού...

Ο άνθρωπος, όπως και τα περισσότερα πρωτεύοντα θηλαστικά, πλην του ουραγκοτάγκου, είναι ζώον κοινωνικόν. Όταν, ωστόσο, οι κοινές επιδιώξεις μιας κοινωνίας εξαφανίζονται, όταν ο καθείς κοιτάει αποκλειστικά την πάρτη του και το δικό του μικροσυμφέρον, τότε η λειτουργία της κοινωνίας μοιραία καταφεύγει σε κατασκευασμένους και εξωτερικούς μηχανισμούς για να διασφαλίσει τα νώτα της. Λέγε με όργανον της τάξης...

Πρακτικά, κάπου νιώθω ανακουφισμένη που ο Χρυσοχοΐδης δικαιώνει τις προεκλογικές δεσμεύσεις ομού και τον... προ-πατζήδικο τίτλο που επέλεξε για τον υπουργικό του θώκο, κι έχει ξαμολήσει επιτέλους τους μπάτσους στις γωνιές της πρωτεύουσας για να κάνουν τα αναπόφευκτα δέοντα. Σε θεωρητικό επίπεδο, ωστόσο, θλίβομαι και τσινάω, που αφήσαμε την ουσία της κοινωνικής μας διάστασης να ξεγλιστρήσει μέσα απ’ τα δάχτυλά μας, εκχωρώντας την καθημερινότητά μας στον Μεγάλο Αδελφό με το κλομπ και το περίστροφο. Η κοινωνική αμηχανία και η μηδενική πολιτική διευθέτηση περί το μεταναστευτικό ζήτημα, η αποξένωση και η προελαύνουσα αδιαφορία για τα κοινά καλά και κακά μάς ξέβρασαν εδώ που είμαστε σήμερα. Κι αυτός ο δρόμος, για την πρωτεύουσα τουλάχιστον, είναι πια μονόδρομος.