Το φάρμακό σου, η ζωή μου

Δεν ξέρω ειλικρινά αν ο Παπακωνσταντίνου, που στέκει εκλεπτυσμένα κάθιδρος στο προσκεφάλι της ημιθανούς ελληνικής οικονομίας, έχει τελικά το φάρμακο. Οποιοδήποτε άλλο φάρμακο, πάντως, το έχει σίγουρα στο οικιακό του φαρμακείο ο πρώτος τυχόν Νεοέλλην. Πάω και στοίχημα, δηλαδή!

Η απερίγραπτη ευκολία με την οποία οι συμπατριώτες μου κατεβάζουν κάθε τρεις και λίγο χάπια για το στομάχι, κάψουλες για την ουρολοίμωξη, αναβράζοντα για τον πονοκέφαλο, παστίλιες για τη χοληστερίνη, ό,τι να ’ναι, τέλος πάντων, με άφηνε ανέκαθεν άναυδη. Εισέτι περισσότερο, η χαλαρότης με την οποία οι γονείς μπουκώνουν ακόμη και τα μονοψήφιας ηλικίας βλαστάρια τους με εντελώς δυνατά φάρμακα – όπως μικρομάθεις, δεν γερονταφήνεις, άλλωστε...

Προ ημερών, το λοιπόν, άκουγα πάλι για το ασυμμάζευτο μπάχαλο που επικρατεί στον χώρο της φαρμακευτικής δαπάνης στη χώρα μας. Καθώς και για τη νέα – σισύφειο, θα μπορούσε να πει κανείς – προσπάθεια που εξαπολύει το ΙΚΑ τυπώνοντας, λέει, μέχρι τον Απρίλιο ατομικά βιβλιαριάκια για καθέναν από τα 6 εκατομμύρια ασφαλονοματαίων του, μαζεύοντας οσονούπω και άπαξ διά παντός τα... παλίμψηστα συνταγολόγια από τα χέρια των γιατρών, αρχίζοντας επιτέλους να χορηγεί φάρμακα με το χάπι κι όχι με το κουτί – το οποίο χρεώνεται όσο χρεώνεται και μένει τελικώς ψιλοαχρησιμοποίητο στο προρρηθέν οικιακό φαρμακείο...

Είναι καραμπινάτα πρόδηλο, βέβαια, ότι πίσω απ’ όλο αυτό το ξεδιάντροπο πάρτι μιζών και υπερσυνταγογράφησης μέσα κι έξω από τα ελληνικά νοσοκομεία κρύβονται και λαμόγια, και επίορκοι γιατροί, και σπέκουλο με τη σέσουλα και τεράστια φαρμακοβιομηχανικά συμφέροντα. Σύμφωνα, μάλιστα, με στοιχεία του Φαρμακευτικού Συλλόγου Αττικής, η φαρμακευτική δαπάνη στα χαπακωμένα μέρη μας εκτοξεύτηκε από 1,01 δισεκατομμύρια ευρώ το 2006, σε 1,5 δισεκατομμύρια ευρώ την επόμενη χρονιά, σε πάνω από 2 δισεκατομμύρια ευρώ το 2008...

Διόλου δεν αντιλέγω, αδέλφια, είναι προφανές και ξάστερο: κάποιοι επιτήδειοι συν-Έλληνες έχουν βρει... το φάρμακο που τρέφει τους έντεκα· και συνταγογραφούν κατά βούληση. Και κάνουν και χοντρό κομπόδεμα στην καμπούρα του κοσμάκη. Αναρωτιέμαι, όμως... Μήπως, άραγε, τα βρίσκουν και τα κάνουν; Μήπως, θέλω να πω, πίσω από όλο αυτό το ξεδιάντροπο πάρτι μιζών κ.λπ., λουφάζει επίσης και μια εθνική νοοτροπία, η οποία περίπου εξισώνει το φάρμακο με τον άρτον τον επιούσιον;

Πρόσφατη έρευνα, ας πούμε, σε δείγμα 5.000 πολιτών στην περιοχή της Αττικής, κατέδειξε πως το 70% των (τυχαίων, τυχαιότατων) ερωτηθέντων είχαν πάρει αντιβιοτικά το τελευταίο εξάμηνο. Χαλαρά κι ωραία. Και χωρίς περιττές διατυπώσεις και προβληματισμούς. Κι επειδή η στατιστική, ως γνωστόν, είναι πολύ απρόσωπη και θεωρητική ως τέχνη, μπορεί κάλλιστα καθένας εξ ημών να προσωποποιήσει πάραυτα το επιστημονικό εύρημα ρίχνοντας μια πρόχειρη ματιά στον στενό ή ευρύτερο περίγυρό του· ή, στον ίδιο του τον καθρέφτη, ενδεχομένως.

Θέλω να πω, κυρα-κυβέρνηση, αυτονοήτως και αλίμονο να πέσει πέλεκυς βαρβάτος (λέμε τώρα...) σε όλους αυτούς που λυμαίνονται τα ασφαλιστικά ταμεία, αλλά και την αρρωστοφοβία και τη φαρμακολαγνεία του κοσμάκη. Να μην κάνουμε, όμως, και κατιτίς ως κράτος για αυτήν τη ρημάδα τη φαρμακολαγνεία που λέγαμε; Να μην γίνει μια εθνική εκστρατεία επιμόρφωσης, ένα κάτι επικοινωνιακό, τέλος πάντων, που να ξαναμαθαίνει στους επιγόνους του Ιπποκράτη (τρομάρα μας!) ότι η υγεία τους δεν φωλιάζει σε κουτάκια, σωληνάρια και μπουκαλάκια κατόπιν εορτής, αλλά στο σύνολο του τρόπου που ζεις την κάθε μέρα σου;

Κι είναι προφανές ότι όσο ο τρόπος ζωής του Νεοέλληνα εκσυγχρονιζόταν (ξανατρομάρα μας!) και σενιαριζόταν καταναλωτικώς, τόσο η υγεία του απομακρυνόταν από την αυλή της σοφής καθημερινής πρόληψης. Έχουμε πέσει με τα μούτρα στα φάρμακα – ακόμη μια ασύλληπτη αμερικανιά που ξεπατίκωσαν με περισσό ζήλο οι παροιμιωδώς αντιαμερικανοί Νεοέλληνες...

Κι είναι και τ’ άλλο: ο γιος (αλλά και η κόρη) της περιφανούς Παλαιοκώσταινας γαλουχείται ακόμη και σήμερα με τη γονική – ενίοτε, και την κρατική – διαβεβαίωση ότι, όσο και να μεγαλώσει, παραμένει κατά βάθος ένα παιδί. Που χρειάζεται κανάκεμα, συμβουλή, καθοδήγηση. «Γιατρέ μου, εσείς τι λέτε;», η εναγώνια επωδός στα χείλη του μονίμως αγωνιούντα Έλληνα ασθενή. Ε, τι να πει κι ο γιατρός, επιστήμων άνθρωπος; Να γράψει κάνα φάρμακο – μ’ εκείνα τα ακατάληπτα ορνιθοσκαλίσματα και το ύφος εκατό καρδιναλίων – να μείνουν όλοι αμφότεροι τέλεια ικανοποιημένοι; Αυτό θα κάνει, μάλιστα.

Κι ο Έλλην ασθενής; Τι θα κάνει; Θα το πάρει, βέβαια, το φάρμακο. Γιατί ο γιατρός ξέρει· και γιατί το φάρμακο του επιμηκύνει την ψευδαίσθηση ότι μπορεί να συνεχίσει να ζει μες στις ασύδωτες καταχρήσεις και παραλείψεις χωρίς μεγάλο κόστος. Στην τελική, όπως έλεγε κι ο Σαίξπηρ, «η ιατρική παρατείνει τη ζωή, αλλά τελικά ο θάνατος θα πάρει και τον γιατρό». Οπότε...